TV LIVE Radio
Teknologji
4 November 2026
Shkencëtarët krijojnë një robot mikroskopik që noton me qeliza muskulore të gjalla

Studiuesit e MIT kanë prezantuar një robot të ri eksperimental, i cili kombinon materiale të buta me qeliza muskulore të gjalla për të realizuar lëvizjen në ujë. Ndryshe nga robotët tradicionalë, që funksionojnë përmes motorëve dhe sistemeve elektronike, kjo pajisje përdor tkurrjen e muskujve si burim lëvizjeje.

Roboti, i njohur si aquabot, ka një strukturë të hollë prej xheli, me përmasa të përafërta me një çamçakëz në formë shiriti. Dy pjesët e strukturës shërbejnë si pendë notimi dhe janë të mbuluara me një shtresë qelizash muskulore të gjalla, shumë më të hollë se një fije floku.

Qelizat janë modifikuar gjenetikisht për të reaguar ndaj impulseve të dritës. Kur studiuesit ndriçojnë njërën prej pendëve, muskujt tkurren dhe krijojnë lëvizjen e nevojshme për ta shtyrë robotin përpara. Duke ndryshuar ritmin dhe drejtimin e ndriçimit, ata mund të kontrollojnë shpejtësinë dhe orientimin e tij.

Gjatë eksperimenteve, roboti arriti të notonte dhe të ndryshonte drejtim në një labirint të thjeshtë të vendosur brenda një ene me ujë. Në shpejtësinë maksimale, ai përshkoi një distancë rreth katër herë më të madhe se gjatësia e trupit të tij brenda një minute. “Lëvizja në ujë kërkon shumë më tepër forcë sesa në ajër. Duke marrë parasysh përmasat e tij, ky robot është mjaft i fuqishëm”, shpjegon Ritu Raman, profesore e asociuar e inxhinierisë mekanike në MIT dhe një nga autoret e studimit. Sipas studiuesve, ky është shembulli i parë i një roboti kaq të hollë, me strukturë dydimensionale, që arrin të lëvizë duke përdorur qeliza muskulore të gjalla. Një nga avantazhet kryesore të teknologjisë është përdorimi i një sasie shumë më të vogël qelizash krahasuar me robotët biologjikë ekzistues, të cilët zakonisht ndërtohen me struktura muskulore tredimensionale dhe kërkojnë miliona qeliza për t’u prodhuar.

Për të përmirësuar performancën, ekipi eksperimentoi me materiale të ndryshme dhe zbuloi se një strukturë xheli me trashësi rreth gjysmë milimetri, me kanale të vogla katrore, mundësonte organizimin më të mirë të qelizave muskulore dhe prodhimin e një force më të madhe.

Studiuesit përdorën gjithashtu impulse të përsëritura drite për të stimuluar dhe forcuar muskujt, duke përmirësuar aftësinë e robotit për të lëvizur. Teknologjia është pjesë e një fushe në zhvillim të njohur si robotikë biohibride, e cila ndërthur komponentët biologjikë me materialet dhe strukturat e projektuara nga inxhinierët. Sipas Raman, robotë të tillë mund të përdoren një ditë për të eksploruar mjedise shumë delikate ose të paparashikueshme, ku pajisjet tradicionale mund të shkaktojnë dëmtime. Indet e gjalla kanë avantazhin se janë të buta, reagojnë ndaj mjedisit dhe mund të kenë aftësi vetëriparuese. Megjithatë, teknologjia ndodhet ende në fazën eksperimentale dhe kërkohen studime të mëtejshme për të vlerësuar përdorimet e saj praktike. Zhvillimi i MIT tregon se e ardhmja e robotikës mund të mos mbështetet vetëm te mekanika dhe elektronika, por edhe te përdorimi i sistemeve biologjike për të krijuar pajisje më të vogla, më fleksibël dhe potencialisht më efikase.



Të ndryshme
Më shumë

Radio Uskana - LIVE