TV LIVE Radio
Kuriozitete
11 September 2026
“Ulërima” e Ginsbergut/ Gjyqi që ndryshoi historinë e lirisë së shprehjes në SHBA

Poema “Ulërima” (Howl) e poetit amerikan Allan Ginsberg u kthye në qendër të një prej gjyqeve më të rëndësishme për lirinë e shprehjes në SHBA gjatë viteve ’50.

Vepra, e cila përmbante gjuhë eksplicite dhe trajtonte tema si droga, homoseksualiteti dhe sëmundjet mendore, shkaktoi reagime të forta në shoqërinë amerikane. Në vitin 1957, autoritetet konfiskuan qindra kopje të librit dhe arrestuan pronarin e librarisë “City Lights”, Lawrence Ferlinghetti, si dhe menaxherin Shig Murao, nën akuzën e publikimit të materialeve të pahijshme.

Gjyqi tërhoqi vëmendje kombëtare, ndërsa mbrojtja argumentoi se poema kishte vlerë artistike dhe shoqërore. Më 3 tetor 1957, gjykatësi Clayton Horn vendosi në favor të të pandehurve, duke vlerësuar se “Ulërima” kishte vlerë shoqërore të përligjshme.

Vendimi u konsiderua një pikë kthese për lirinë e shprehjes dhe kundër censurës letrare në SHBA. Pas tij, edhe vepra të tjera të mëparshme të ndaluara fituan beteja gjyqësore, ndërsa botuesit dhe artistët u treguan më të lirë në trajtimin e temave kontroverse.

“Ulërima” ndikoi gjithashtu në zhvillimin e kundërkulturës amerikane dhe në lëvizjet shoqërore të viteve ’60, duke e kthyer Ginsbergun në një prej figurave kryesore të Brezit Bit.



Të ndryshme
Më shumë

Radio Uskana - LIVE