Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, ka deklaruar se Teherani synon të manipulojë Ngushticën e Hormuzit si një instrument presioni mbi bashkësinë ndërkombëtare.
Ai ngriti pretendimin se Irani dëshiron të vendosë kontroll mbi një korridor detar me rëndësi thelbësore dhe u bëri apel edhe kombeve të tjera që të marrin pjesë në përgjegjësinë për sigurimin e lundrimit tregtar botëror.
Gjatë një deklarate për shtypin, përpara se të udhëtonte drejt një takimi në Filipine, Rubio sqaroi se ndërhyrjet ushtarake të SHBA-së janë të limituara ekskluzivisht në neutralizimin e agresioneve iraniane kundër anijeve të mallrave dhe në pakësimin e potencialit të Teheranit për të rrezikuar lirinë e lundrimit.
“Është e dukshme që Irani, ose të paktën disa elementë brenda tij, synojnë të dominojnë Ngushticën dhe ta përdorin atë si një mjet trysnie ndaj botës,” u shpreh Rubio.
Ai shtoi se ndërsa Shtetet e Bashkuara do të vijojnë të ndërmarrin hapat e domosdoshëm për të garantuar sigurinë e lundrimit global, është momenti që dhe vendet e tjera të fillojnë të japin kontributin e tyre, qoftë në formë pajisjesh apo burimesh financiare, për të përballuar bashkërisht këtë ngarkesë.
Diplomati amerikan theksoi se Uashingtoni nuk mund të jetë i vetmi garant i sigurisë për një nga arteriet më të frekuentuara të tregtisë detare në rang planetar.
“Nuk është përgjithmonë detyrim i Shteteve të Bashkuara të mbrojë transportin detar të mbarë botës,” deklaroi Rubio.
Në vijim, ai bëri të ditur se operacionet e tanishme ushtarake kanë në shënjestër vetëm infrastrukturën iraniane që shfrytëzohet për lëshimin e raketave dhe dronëve drejt anijeve tregtare në zonën e Ngushticës.
Rubio e cilësoi Ngushticën si një kalim ndërkombëtar që duhet të qëndrojë i pakufizuar dhe shtoi se i vetmi motiv për goditjet amerikane është shkatërrimi i kapaciteteve iraniane që rrezikojnë lundrimin tregtar ndërkombëtar.
Sipas tij, forcat amerikane kanë reduktuar aftësinë e Iranit për të goditur anijet dhe shumë tentativa sulmesh janë penguar që në fazën fillestare. “Ju merrni vesh për anijet që goditen, por jo për ato që mbrohen dhe për sulmet që Irani nuk ka mundur t’i finalizojë,” vuri në dukje ai.
Megjithatë, Rubio ritheksoi se Shtëpia e Bardhë mbetet e disponuar për dialog, me kusht që kjo rrugë diplomatike të shoqërohet me një transformim konkret të sjelljes së regjimit në Teheran.
“Ne jemi përherë të gatshëm për rrugë diplomatike, por ajo duhet të jetë e sinqertë dhe të rezultojë në një marrëveshje që ata janë të gatshëm ta zbatojnë,” theksoi ai.
Sekretari amerikan akuzoi Iranin se ka cenuar marrëveshjet e mëparshme duke sulmuar vijimisht anijet, në vend që të garantonte hapjen e Ngushticës së Hormuzit. “Qëndrimi ynë do të ndryshojë vetëm kur të ndryshojë i tyri,” paralajmëroi ai, duke përmendur se Teherani njëkohësisht lëshon sinjale përmes kanaleve direkte dhe indirekte se kërkon bisedime, ndërkohë që vazhdon ofensivën me raketa dhe dronë.
Rubio vërejti gjithashtu se brenda establishmentit iranian po thellohen përçarjet midis atyre që aspirojnë një zbutje ekonomike nëpërmjet diplomacisë dhe linjës radikale që favorizon përshkallëzimin ushtarak.
“Ekziston një ndarje në rritje mes atyre që e shohin gjendjen e rëndë të ekonomisë dhe të tjerëve që mbajnë një qëndrim ekstremisht luftarak dhe vazhdojnë të lëshojnë raketa,” shtoi ai.
Shefi i diplomacisë amerikane tha se do të përshëndeste negociatat nëse zërat më pragmatikë në Teheran do të forcoheshin, por njëkohësisht paralajmëroi se përjetësimi i konfrontimit do ta thellonte edhe më tej krizën ekonomike të vendit.
“Nuk besoj se kjo do të ishte e favorshme për Iranin,” u shpreh Rubio, duke e përshkruar ekonominë iraniane si të shkatërruar, me inflacion të lartë, mungesë ushqimesh dhe karburantesh, si dhe me probleme të mëdha të brendshme sociale.
Ai gjithashtu akuzoi udhëheqjen iraniane se po konsumon burimet për të mbështetur entitete si Hezbollahu, Hamasi dhe milici të tjera rajonale, në kurriz të mirëqenies së popullit të saj. Sipas Rubios, edhe brenda Iranit, përfshirë këtu disa qarqe qeveritare, po rritet ndërgjegjësimi se kursi aktual i vendit është i paqëndrueshëm.
“Nëse hapet rruga e dialogut, ne do ta mirëpresim,” përfundoi Rubio.