Shumë prej drejtuesve më të fuqishëm të teknologjisë janë sot të fiksuar pas inteligjencës artificiale. Premtimet për automatizim total, produktivitet të pakufizuar dhe zëvendësim të shpejtë të proceseve njerëzore kanë krijuar një valë entuziazmi të jashtëzakonshëm, por edhe shumë dyshime.
Sipas Aaron Levie, themelues dhe CEO i kompanisë cloud Box, një pjesë e drejtuesve të kompanive po vuajnë nga ajo që ai e quan “psikozë e AI-së”. Me këtë shprehje, Levie nuk i referohet domosdoshmërisht një diagnoze klinike, por një shkëputjeje nga realiteti praktik i punës që ndodh brenda kompanive.
“CEO-t janë veçanërisht të prirur ndaj psikozës së AI-së, sepse janë mjaftueshëm larg nga puna konkrete që duhet bërë për të krijuar vlerë reale me AI,” shkroi Levie në X. Me fjalë të tjera, drejtuesit e lartë shpesh shohin vetëm potencialin e madh të teknologjisë, por jo punën e vështirë, kontrollin, rregullimet dhe përgjegjësinë që kërkohet për ta kthyer një demonstrim me AI në një produkt real.
Levie solli si shembull rastet kur një ekzekutiv krijon një prototip produkti me një chatbot dhe e sheh atë si provë se AI mund të zëvendësojë procese të tëra. Por, sipas tij, ajo që mungon në këtë entuziazëm është realiteti i punës pas skenës: kontrolli i kodit, rregullimi i gabimeve, integrimi në sisteme ekzistuese dhe përgjegjësia për cilësinë përpara se produkti të shkojë te përdoruesit.
Termi “psikozë e AI-së” mbetet i diskutueshëm. Në kuptimin më të zakonshëm, ai përdoret për raste ekstreme ku ndërveprimet intensive me chatbot-e apo sisteme të AI-së mund të nxisin ose përforcojnë ide të gabuara, paranoja apo bindje të shkëputura nga realiteti. Por në rastin e drejtuesve të kompanive, fenomeni që Levie përshkruan duket më shumë si një formë verbërie organizative.
Kjo ndodh kur liderët e një kompanie shkëputen nga realiteti i punës së përditshme dhe marrin vendime bazuar në prezantime, tabela financiare, takime në Zoom dhe pritshmëri të fryra, pa kuptuar mjaftueshëm kompleksitetin e zbatimit në terren. Në botën e sotme të korporatave, shumë drejtues operojnë në një nivel abstrakt. Ata shohin strategji, investime, produktivitet dhe kosto, por jo gjithmonë punën konkrete që bëhet nga ekipet: shkrimin e kodit, testimin, mirëmbajtjen e sistemeve, zgjidhjen e problemeve teknike dhe menaxhimin e gabimeve.
Kur kjo distancë kombinohet me presionin për rritje, fitim dhe avantazh konkurrues, AI mund të kthehet lehtësisht në një premtim të ekzagjeruar. Rezultati është një hendek mes asaj që drejtuesit besojnë se teknologjia mund të bëjë dhe asaj që ajo realisht arrin të prodhojë në praktikë.
Për këtë arsye, debati nuk është vetëm teknologjik, por edhe menaxherial. AI mund të jetë një mjet i fuqishëm, por vlera e saj nuk krijohet automatikisht. Ajo kërkon njerëz që e kuptojnë punën, procese të qarta, testim të vazhdueshëm dhe aftësi për të dalluar mes një demonstrimi mbresëlënës dhe një zgjidhjeje të qëndrueshme biznesi.
Në fund, pyetja nuk është nëse AI do të ndryshojë botën e punës. Kjo tashmë po ndodh. Pyetja është nëse drejtuesit po e kuptojnë këtë ndryshim nga afër, apo po ndërtojnë strategji mbi një entuziazëm që nuk përputhet gjithmonë me realitetin.
