“Tenda e Qypit” e piktorit Fatmir Haxhiu portretizon luftën heroike për liri ku ranë 17 dëshmorë (19-24 janar 1944)

Nazistët vranë me me dhjetra të dyshuar para se të zhvillohej një nga betejat më heroike e të lavdishme të shqiptarëve për liri. Hakmarrja e nazistëve vazhdoi me masakra të tjera siç e 4 shkurtit në Tiranë.

I frymëzuar nga lufta heroike e partizanëve të Brigadës së Parë Sulmuese, të cilët me trimëri në Tendën e Qypit u përleshën fyt më fyt me Gjermanët, Fatmir Haxhiu përjetësoi këtë moment historik të qëndresës.

Për studimin e materiale plotësuese autori i veprës thotë se i është referuar figurave konkrete që akoma jetonin madje shkoi edhe në vëndin e ngjarjes. Vepra duke qënë e dimensionit të madh dhe me shumë figura në lëvizje, paraqiti vështirësi tekniko-profesionale, deri atëherë të pa njohura për vetë piktorin. Në konkursin kombëtar komisioni e vlerësoi me çmimin e tretë.

Pasi u ekspozua në publik ajo pati jehonë. Vepra e Haxhiut u ekspozua për shumë vite në Pallatin e Pritjes në qytetin e Durrësit.
Tablloja thoqtë autori i saj ka dinamizëm, është e vertetë dhe bindëse sepse përleshje trup me trup lidhet me disa figura partizane të cilët dhanë jetën duke luftuar pikërisht në majën e Tendës së Qypit e cila ndodhet mbi zonën e Skraparit.

Tablloja ka edhe një të veçantë sepse në histori flitet për rastin e partizanit burizan i cili edhe pse i plagosur me një plumb në fyt, mbylli plagën me gishtin e njërës dorë, që të mos i rridhte gjaku dhe me tjetrën vazhdonte t’i binte burisë që partizanët të hidheshin në sulm kundër gjermanëve.

Në këtë tabllo, - thotë piktori i njohur për trajtimin e veprave historike, - “kam hasur disa herë vështirsi për të dhënë jo vetëm vërtetësinë historike të ngjarjes por desha edhe që të përgjithësoj betejat trup me trup.”
Lufta e shqiptarëve për liri gjatë luftës nuk duhet të ngatërrohet kurrësesi me pasojat e rënda të komunizmit pas çlirimit, mbi lirinë dhe të drejtat e njeriut.